Vrouwelijke vormen

Wat is er mis met vrouwelijke vormen? Niets zou je zeggen, maar blijkbaar wel als het om vrouwelijke vormen van beroepen/functies gaat.

Het is begonnen in de jaren tachtig van de vorige eeuw, toen steeds meer vrouwen begonnen door te stoten naar directiefuncties. Zij wilden geen directrice genoemd worden, dat riep bij velen de associatie op met ongenaakbare verzuurde vrouwen die met straffe hand leiding gaven aan een kindertehuis of zo. Directeur dus en daarbij is het lang gebleven.

De laatste jaren is het in de media in toenemende mate mode geworden om bij het vermelden van het beroep van een vrouw de mannelijke vorm te kiezen, zoals journalist, schrijver, dichter, regisseur, redacteur, presentator, advocaat, veelal beroepen met een hoge maatschappelijke status. Hoe lager op de maatschappelijke ladder, hoe minder dit verschijnsel zich voordoet. Verkoopsters zijn nog altijd verkoopsters, schoonmaaksters zijn nog altijd schoonmaaksters. Zover ik weet is er er geen nieuwe officiële regel m.b.t. dit onderwerp uitgevaardigd door de geleerde dames en heren van de Nederlandse Taalunie, maar betreft het hier een spontane ontwikkeling. Niks tegen spontaniteit, maar wat is er mis met vrouwelijke vormen?

Wat mij - behalve het niet gebruiken van de vrouwelijke vormen - stoort is het inconsequente gebruik ervan. Als je dan al kiest voor de mannelijke vorm, doe het dan consequent. Soms lees je een artikel, waarin de ene en de andere vorm door elkaar worden gebruikt. Of in het geval dat een vrouw meerdere beroepen heeft van de ene de mannelijke en van de andere de vrouwelijke vorm gebruikt wordt.

Taal is in beweging. Leuk en interessant. Wat mij boeit is wat er ten grondslag ligt aan een bepaalde ontwikkeling. Dat kan een nieuwe maatschappelijke ontwikkeling zijn, zoals de 'verengelsing'van het Nederlands toegenomen is met de voortschrijdende informatietechnologie. In het geval van de vrouwelijke vormen lijkt het iets te maken te hebben met maatschappelijke status en mannelijke dominantie. Wat volgens mij altijd een rol speelt is gemakzucht en papegaaien. Veel mensen nemen snel taalgebruik over zonder daar verder bij na te denken. Jammer. Taal kan zo mooi zijn.

Candy-dates

Goed nieuws voor degenen die Barack Obama zo'n 'lekker ding' vinden. Zij kunnen nu letterlijk hun tanden in hem zetten, dankzij de Nederlandse kunstenares Manuela Zuidmeer. Zij maakte een zogenaamde Chocobama, een sculptuur van Obama in chocolade. Een Amerikaanse chocoladeproducent die het in de smiezen kreeg heeft hem in productie genomen. Om de republikeinen niet tekort te doen is er ook een chocoladesculptuur van John McCain op de markt gebracht, de Sugarcain. Bovendien - ja werkelijk aan alles wordt gedacht - zijn, om iedere racistische insinuatie te voorkomen, beide kandidaten in puur, melk en witte chocolade verkrijgbaar. Een witte Obama of een bruine McCain behoort dus tot de mogelijkheden. Voor dertig euro zijn deze kopstukken te koop. Te bestellen via http://www.candy-dates.com/ Na 4 november gaat één van de twee in de aanbieding.

Herfst in de Hortus

Hortus Botanicus Amsterdam, 14 oktober 2008

Loesje

Deze 'oude' Loesje krijgt vandaag de dag een geheel nieuwe lading.

Omvallende banken

Het hoofdkantoor van ABN-AMRO (onderdeel van Fortis) aan de Zuidas dreigde vorige week om te vallen. Een crisisteam, met Wouter Bos in de hoofdrol, wist de ramp te voorkomen. Zij zetten de schouders eronder en het gebouw staat inmiddels weer fier overeind. Bos groeit in zijn rol. Vandaag - na afloop van het topoverleg bij het IMF in Washington - leverde hij zelfs ongezouten kritiek op de Amerikaanse regering: "Ze waren er nauwelijks en als ze er wel waren waren ze niet erg initiatiefrijk. Ik ben teveel Amerikanen tegengekomen die de ernst van de situatie niet voldoende zien. Die het eerder zien als een bedrijfsongeluk, dan als een aanleiding om heel fundamenteel na te denken over hoe het toezicht houdt op de markten. Een heleboel van de problemen waar we wereldwijd mee te maken hebben, zijn ontstaan omdat in Amerika produkten werden verkocht die niet deugden, omdat er toezicht ontbrak, omdat er banken op een manier te werk gingen, waarbij onverantwoorde risisco's genomen werden. Je zou hopen dat dan ook hier vooral lessen geleerd zouden worden over hoe het in de toekomst beter kan gaan en dan hoop je dat je hier Amerikanen tegenkomt die dat verwoorden en een aanzet geven om het beter te doen en dat is niet gebeurd." Hulde.

Windows.15

Plaisir de lire, boekenantiquariaat aan de Schilderskade te Amsterdam, sluit haar deuren. De uit Frankrijk afkomstige eigenaresse, die dit charmante winkeltje tien jaar geleden uit liefhebberij begon in haar huiskamer, verhuist naar Groningen, dichterbij de kinderen. Ze wordt een dagje ouder en het is mooi geweest. De boeken stonden al snel ook in de slaapkamer en zelfs in het toilet. Altijd iets te lezen voorhanden, dat wel. Minou, de poes, verhuist mee. Ik zal ze missen.

Margreet Dolman

Goed nieuws voor alle liefhebbers van Margreet Dolman. Vanaf 5 oktober zal zij wekelijks te zien zijn op Cultura, het digitale themakanaal voor Kunst en Cultuur, www.cultura.nps.nl/ , met het programma 'Margreet Dolman zoekt schoonheid', waarin zij op de haar zo vertrouwde en geheel eigen wijze aandacht zal besteden aan 'mens en maatschappij' in al zijn facetten. Iedere uitzending wordt afgesloten met een overdenking van dominee Gremdaat. Mocht u hieraan niet genoeg hebben en graag meer stichtelijkheden van deze dominee tot u nemen, dat kan, via www.vk.tv/gremdaat. "Ik wens u een fijne voortzetting en een aangenaam etensmaal, met spekjes of wat dan ook".

Tina Fey for vice-president

Tina Fey(1970) is een Amerikaanse comedienne/actrice, die bijna 10 jaar (van 1996 -2006) deel uitmaakte van het vaste team van de sinds 1975 uitgezonden Saturday Night Live show, een wekelijkse late-night-show op de Amerikaanse televisie. "Live from New york, it's Saturday Night!". 13 september jl., de eerste uitzending van SNL van het nieuwe seizoen keerde ze terug met een briljante imitatie/parodie van Sarah Palin. Het optreden was zo'n succes, dat ze sindsdien iedere week in die rol te zien is. Sinds 9/11 trok in de VS geen programma zoveel kijkers. En de beelden gingen de hele wereld over. De gelijkenis is 'stunning' en laten we eerlijk zijn, Sarah Palin vraagt erom geparodieerd te worden, alleen die stem al. Het idee dat deze vrouw mogelijk presidente van de VS zou kunnen worden, kan bij ieder weldenkend mens toch slechts verbijstering oproepen. Dat John McCain haar koos als 'running mate' is, wat mij betreft, al reden genoeg om te twijfelen aan zijn geschiktheid voor het Amerikaanse presidentschap. Mocht het onverhoopt toch zo ver komen (het is tenslotte Amerika) dan stel ik voor dat haar plaats wordt ingenomen door Tina Fey, dan valt er tenminste nog iets te lachen.
Alle fragmenten uit SNL met Tina Fey zijn terug te zien op www.nbc.com/30_Rock/video

Kinderboekenweek in het Lloydhotel

Het Amsterdamse Lloydhotel, dat in 1921 gebouwd is als zogenaamd 'landverhuizershotel', van 1940 tot 1989 gevangenis was en van 1969 tot 1999 ateliers huisvestte, is nu een modern hotel vol verrassingen. Een bezoekje waard. Je kunt er gewoon binnenlopen, iets drinken en rondkijken. Boven - in de open nok - is momenteel, ter gelegenheid van de Kinderboekenweek, een tentoonstelling ingericht met een selectie uit de 7000 titels omvattende privécollectie prentenboeken van de in 2005 overleden Rudi Oxenaar, oud directeur van het Kröller-Müller Museum. Voor iedereen die van mooi vormgegeven boeken houdt een aanrader. Klein maar fijn.
Tot en met 25 oktober.

Donkeyshot

Dol op ezeltjes als ik ben, sprong mijn hart op van vreugde, toen ik - fietsend naar huis - langs de Amstel een ezeltje zag lopen. Snel ben ik afgestapt om een 'Donkeyshot' en een praatje te maken. Het ezeltje heet Asino en zijn Sancho Panza is de Italiaanse Cristian. Samen lopen zij door Europa om zich, met een open en nieuwsgierige blik, een beeld te vormen van de wereld om hen heen. Vechten tegen windmolens doen ze niet. Hun tocht en bevindingen zijn te volgen via http://www.donkeypedia.nl/

Windows.14

Voor de goede verstaander:
'raspaardjes' genieten royaal en drinken rasbier. Proost!

Luchtschip wordt lichtschip

Of hoe op een zonnige zondag aan het IJ een zeppelin op mysterieuze wijze in het zonnetje wordt gezet.

Herfst in de Hortus

Eén september. De eerste dag van de meteorologische herfst.

Lobelia cardinalis, scharlaken Lobelia

Gunnera tinctoria, 'reuzenrabarber', 110 jaar oud. Oudste vaste plant in de Hortus

Windows.13

In de wet is rijwiel in 1968 vervangen door fiets.

Plantage Kerklaan, Amsterdam

Waar kun je als 'rust en zorg behoevend' rijwiel nu nog terecht?

Wimbledon

Als liefhebster van het prachtige tennisspel, bij voorkeur op gras gespeeld, kijk ik ieder jaar weer uit naar hét toernooi der toernooien, het oudste tennistoernooi ter wereld, van the All England Lawn Tennis Club, the Championships op Wimbledon. Dit jaar (6 juli) werd de langste finale ooit gespeeld, de strijd tussen Roger Federer en Rafael Nadal duurde 4 uur en 48 minuten en werd verdiend, maar voor mij helaas, gewonnen door Nadal: 4-6 4-6 7-6 7-6 6-8. Federer, toonbeeld van beschaving en finesse verloor van krachtpatser Nadal. Als liefhebster van verfijning, techniek en tactiek, service-volley, dus aanvallend spel en spelers die alle slagen beheersen is het er de laatste twintig jaar niet leuker op geworden. Met Boris -boom boom - Becker en de nieuwste materialen heeft de service, oorspronkelijk bedoeld om de bal in het spel te brengen, als wapen zijn intrede gedaan in het tennis en zijn aanvallende spelers steeds zeldzamer geworden. Wie herinnert zich nog mijn favoriete speler aller tijden Stephan Edberg, de meester der verfijning? Spelend met houten racket. Maar ook McEnroe en na Becker Pete Sampras. De Internationale Tennisfederatie heeft overwogen de spelregels aan te passen en de service te beperken tot één opslag om zo het spel aantrekkelijker te maken, maar dit voorstel heeft het nooit gehaald. In Wim Boevink, televisierecensent van Trouw, vind ik een geestverwant. Hierboven zijn stukje uit de krant van maandag 7 juli, mij uit het hart gegrepen. (Op het stukje klikken voor vergroting).

Mislukte vertaaloefening

Onlangs las ik een taalgrapje, hoewel een beetje flauw, waar ik toch wel om moest lachen. Het valt in de categorie letterlijke en daardoor absurde vertalingen die we vroeger op school al verzonnen, zoals het bekende zogenaamde Franse 'allez votre corridor' voor 'ga uw gang'. Voor degenen die dit soort humor wel kunnen waarderen de Nederlandse vertaling van het Engelse 'the bad man makes his breakfast': 'de badman maakt zijn broek vast'. Nou ja, je moet ervan houden. Ik houd me aanbevolen voor soortgelijke vondsten.

Zomer in de Hortus

Salvia sclarea

Catalpa

Mexicaans/Californische kas

Please papa, wave

19 juli hoopt Nelson Mandela 90 jaar te worden. Vrijdagavond werd in Londen ter gelegenheid hiervan een groot concert georganiseerd met als doel geld binnen te halen voor de strijd tegen aids, de ziekte waaraan Mandela twee zoons verloor. Mandela was zelf aanwezig en heeft het publiek toegesproken. Op het podium verscheen, ondersteund door zijn vrouw, een rijzige oude broze man, traag, maar indrukwekkend. Net als met zijn vrijlating in 1990 was hier het besef getuige te zijn van een historische moment. Mensen huilden van ontroering, deze uitzonderlijke man, een der grootsten uit ons tijdsbestek, in levenden lijve te zien in waarschijnlijk zijn laatste publieke optreden. Een vriendelijke, eenvoudige, waardige en wijze man, die zelfs na 27 jaar gevangenschap op Robbeneiland begreep dat wrok en wraak hemzelf en zijn land niet verder zouden helpen en die na zijn vrijlating een boodschap van vergeving en verzoening verkondigde. Zo vond er in Zuid-Afrika een geweldloze omwenteling plaats, de Apartheid werd afgeschaft en Mandela werd president van het land dat hem ooit als staatsgevaarlijk had opgesloten. Laten we hopen dat zijn opvolgers zijn erfenis niet verkwanselen. Voor mij het meest ontroerende moment in zijn optreden was het moment dat zijn vrouw tegen hem zei: "if you can wave papa, please wave papa"" en hij deed het, deze lieve oude man zwaaide en lachte naar het publiek, misschien wel voor het laatst.

Begraafplaats Oud-Rijswijk, Rijswijk

Adieu

Aria Schalken, 15 september 1920 - 16 juni 2008. Voor altijd in mijn hart.